Nấm lim xanhvà cách phân biệt
Bài viết này nói về nấm Lim xanh (LinhChi của Việt Nam), độc giả đừng nhầm lẫn giữa nấm Limxanh và Linh Chi Hàn Quốc (hiện nayhầu hết Linh Chi Hàn Quốc đều được nuôitrồng công nghiệp nên không còn giữ được thành phần và công dụng vốn có nữa)
*Mô tả:
Nấm một năm hoặc nhiều năm có thể có dạng mũ với mộtvài cuống dài đính lệch về phía bên. Các tầng ống tròn. Lớp vỏ trên của mũ vàcuống có màu sơn bóng đỏ hoặc vàng, xám đỏ hay đen. Bào tử hình trứng, có hailớp vỏ (lớp ngoài nhẵn, lớp trong sần sùi) với một đầu tù.
*Thànhphần hoá học:
Có nhiều công trình nghiên cứu trên thế giới đã địnhdanh được các hoạt chất và xác định tác dụng dược lý của nấm Lim xanh như:Germanium, acid ganoderic, acid ganodermic, acid oleic, ganodosteron,ganoderans, adenosin, beta-D-glucan, (đặc biệttrong nấm Lim xanh, có hàm lượng germanium cao hơn trong nhân sâm đến 5 - 8lần). Các nhà khoa học Việt Nam tìm thấy trong nấm Linh chi có chứa 21 nguyêntố vi lượng cần thiết cho sự vận hành và chuyển hóa của cơ thể như: đồng, sắt,kalium, magnesium, natrium, calcium
* Các công trình nghiên cứu về nấm Lim xanh:
Vừa qua dược sĩ Nguyễn Như Chính đã công khai cung cấpCông văn số 08, do Viện trưởng Viện Dược liệu, TSKH Nguyễn Minh Khởi ký tên,đóng dấu gửi Sở Y tế tỉnh Quảng Nam vào ngày 10/1/2011.
Công văn có nội dung rằng: Được sự giúp đỡ của GS,TSKH Trịnh Tam Kiệt, công tác tại Khoa Công nghệ Sinh học Đại học Quốc gia HàNội và GS, TS Bae Ki-hwan, công tác tại Khoa Dược, Trường đại học Changnam, HànQuốc, Viện Dược liệu - Bộ Y tế đã xác định loài nấm mọc trên thân gỗ thiết limmà Sở Y tế tỉnh Quảng Nam, chuyển ra để phân tích, kiểm nghiệm, thì đó chính lànấm linh chi tự nhiên. Loài nấm này có tên khoa học là Ganoderma lucidum(Leyss. Ex Fr.) Karst., còn có tên đồng nghĩa là Polyporum lucidus W. Curt.,thuộc họ nấm lim (Ganodermataceae).
Văn bản nêu ý kiến của GS Trịnh Tam Kiệt cho biết, cóthể sử dụng nấm mọc trên gỗ thiết lim theo y học cổ truyền mà không lo độc hại,độc tính của nấm... Vì vậy, Viện Dược liệu trao đổi với Sở Y tế tỉnh Quảng Namnên khuyến nghị người dân dùng nấm lim xanh theo hướng dẫn đã có trong các tàiliệu chính thống về dược liệu, như cuốn: "Những cây thuốc và vị thuốc ViệtNam" của GS, TS Đỗ Tất Lợi và sách về "Cây thuốc và động vật làmthuốc ở Việt Nam" của tập thể tác giả Viện Dược liệu...
Tìm hiểu nghiên cứu của GS, TS Đỗ Tất Lợi, cây đại thụngành Đông y dược Việt Nam, thì tài liệu về những cây thuốc và vị thuốc ViệtNam của ông xác định: Cây thiết lim (lim xanh) còn gọi là Xích Diệp mộc, có tênkhoa học là Erythrophloeum fordii Oliv, thuộc họ Vang (Caesalpiniaceae) mọcnhiều ở những khu rừng miền Bắc và miền Trung. Gỗ lim xanh rất độc, song nấmmọc trên thân gỗ nó lại không có độc tính.
Nghiên cứu của nhiều nhà khoa học Viện Dược liệu đềukhẳng định: Nấm linh chi Ganoderma lucidum (Leyss. Ex Fr.) Karst có tác dụngbồi bổ cường tráng, giúp khí huyết lưu thông, làm tăng sức cho tế bào hấp thụôxy tốt hơn... Nó có công dụng trị suy nhược thần kinh, chóng mặt, mất ngủ; cácbệnh viêm gan, viêm khí quản mạn tính, huyết áp cao; đau dạ dày, chán ăn, thấpkhớp, thống phong... Người bị bệnh đau gan mạn tính, hen phế quản, nên nghiềnnấm linh chi thành bột khô mỗi lần uống 3 lần, mỗi lần từ 1-2g với nước nóng;hoặc phơi, sấy khô, thái mỏng đun nước uống.
Các công trình nghiên cứu của GS, TS Đỗ Tất Lợi cònđặc biệt lưu tâm việc Viện nghiên cứu linh chi hoang dại của Trung Quốc đã pháthiện trong hỗn hợp của 6 loại linh chi, gồm: Thanh chi (xanh), Hồng chi (đỏ),Hoàng chi (vàng), Bạch chi (trắng), Tử chi (tím đỏ), Hắc chi (đen), có hàmlượng germanium cao gấp 5-6 lần trong nhân sâm.
PGS-TS NguyễnThị Chính, công tác tại Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia HàNội) được mệnh danh là "Bà chúa nấm linh chi" cho hay, trong số loàinấm mọc trên cây lim xanh, có nấm linh chi, giá trị dược liệu cao. Song, nấmlim mọc trong tự nhiên có hoạt tính dược liệu nhiều hay ít còn tùy thuộc vàokhí hậu, thổ nhưỡng của từng vùng.
*Công dụng chủ yếu của nấm Lim xanh:
Theo y học cổ truyền, nấm linh chi có vị nhạt, tínhấm, có tác dụng tư bổ cường tráng, bổ can chí, an thần, tăng trí nhớ.
Ngày nay người ta biết trong nấm Linh chi có germaniumgiúp tế bào hấp thụ oxy tốt hơn; polysaccharit làm tăng sự miễn dịch trong cơthể, làm mạnh gan, điều hòa huyết áp, phá tan các cục máu đông gây nên bệnh độtquỵ, giảm lượng mỡ lẫn máu, sẹp tan các cục u bướu, diệt tế bào ung thư; acidganodermic chống dị ứng, chống viêm.
*Hiện nay rất nhiều người cần mua nấm Lim xanh chữa bệnh, nhưng để biết và phân biệt được nấmLim xanh với các loại nấm khác, hay phân biệt nấm Lim xanh như thế nào là tốtthì không phải ai cũng có kinh nghiệm, sau đây tôi sẽ đưa ra một số cách nhậnbiết trực quan nhất:
1. Nấm Lim xanh thật:
- Có cọngdài, màu sắc có thể tùy vào tuổi của nấm. Từ trắng cho đến sẫm tím, nhưng chủyếu dùng tốt ở màu đỏ cho đến sẫm tím.
- Khi đượclau chùi sạch sẽ nấm Lim xanh (đã đủ tuổi) sẽ có màu rất bóng, trông giống nhưđược sơn tĩnh điện vậy. :d
- Nấm Limxanh rất đắng, nếu ngồi trước đống nấm Lim xanh khoảng 3 phút bạn sẽ thấy có vịngăm ngăm đắng ở cuống họng như vừa nhỏ thuốc đau mắt.
- Nấm Limxanh nếu còn màu trắng hay vành trắng thì đó là nấm chưa đủ tuổi.
- Cũng là nấmLim xanh nhưng mọc ngang trên thân cây Lim và không có cọng, loại này dày, to nhưng rất nhạt, hầu như không có tác dụngtrị bệnh.
- Bã củanấm Lim xanh sau khi đun lấy nước bỏ ra ngoài rất khó thiu và hỏng.
2. Nấm Lim xanh giả:
- Có màunhợt nhạt, không bóng.
- Cọng nấmngắn.
- Vị đắngkém, hầu như chỉ hơi ngăm ngăm 1 chút, giống như nước Vối.
* Trên đây là một chút kinh nghiệm có đượcdo đã từng mua nấm Lim xanh về trị bệnh cho người thân và sau đó tôi thu mua sốlượng lớn về bán lại cho mọi người. Xin quý độc giả liên hệ qua sđt: 0986.497.837 hoặc email: destitute_man@yahoo.comđể biết thêm chi tiết.
Địa chỉ:Lương Sơn, Hòa Bình.
(GV: Đặng Hưng)